Kleurcode en cijfercode voor weerstanden

Inleiding ESD-gevoelige elektronica

Ook bij passieve elektronische componenten zoals sommige SMD-weerstanden zijn ESD-gevoelige types te vinden. De onderaan deze pagina afgebeelde SMD is - door de geringe afmetingen (slechts 1,6 mm lang) - wel gevoelig voor ESD! Van deze weerstand geeft de fabrikant zelf aan dat ESD een risicofactor is! Zonder hier in technische details te treden: met slechts een derde van het voltage dat nodig is om een mens iets van ESD te laten merken kan dit SMD-weerstandje al schade ondervinden! Tijdens de ESD-cursus gaan we hier wat dieper op in. Deze pagina is evenwel bedoeld om de kleur- en cijfercoderingen te kraken, het is niet moeilijk maar enige uitleg is wel nodig, bij deze:

Kleurcode van weerstanden

Deze component is naar zijn functie genoemd. Een elektrische weerstand beperkt de doorgang van elektrische stroom en veroorzaakt ter plekke een gewenste vermindering van het geleidingsvermogen. Hoe hoger de weerstandswaarde hoe sterker de stroomdoorgang wordt beperkt. Geleiders zoals koper en aluminium hebben een heel kleine weerstand voor stroom. Isolators zoals pvc en glas geleiden vrijwel geen stroom omdat ze een heel hoge weerstand hebben. Weerstanden hebben een vooraf bepaalde waarde die daar ergens tussen in zit. De afkorting voor weerstand zoals gebruikt worden op stuklijsten en schema's is de: R (van Resistance).
Weerstand R wordt ook wel met het Ω (Ohm) teken aangegeven, bijv. R = 512 Ω. De "gewone" weerstanden (met uitlopers of pootjes) zijn normaal gesproken van een kleurcode voorzien (gekleurde ringen) en zijn meestal niet erg ESD-gevoelig.
Weerstanden met vier ringen: de eerste twee ringen bepalen het getal, de derde ring de vermenigvuldigingsfactor (of hoeveel nullen komen achter het getal). De vierde ring is om de tolerantie van de weerstand aan te geven. Zie de tabel rechts. De eerste ring zit het dichtst bij de draaduitloper en/of de laatste ring is breder gemaakt.

Kleurcode van precisieweerstanden

Precisieweerstanden hebben drie cijfers nodig vandaar dat er een extra ring aanwezig is om het getal aan te geven. De gegevens van deze voorbeeldweerstand zijn: groen/blauw/bruin en die staan voor het getal 561. De vierde ring is oranje, dus het getal vermenigvuldigen met 1K (1.000). De totale weerstandswaarde is 561 KOhm (561.000 Ohm). De tolerantiering (5e) is rood dus 2%.
Bij precisieweerstanden is de invloed van de temperatuur op de weerstandswaarde soms van belang. Bij moderne precisieweerstanden is er een zesde ring aanwezig om de temperatuurscoëfficiënt (TC) aan te geven. Om te laten zien dat dit de TC ring is, is deze ring breder gemaakt. De kleur van deze ring laat zien wat die TC is. In dit voorbeeld staat rood voor een verandering van weerstandswaarde van 50 PPM (Parts Per Million)/°K. De laatste ring is breder gemaakt.

Verkorte schrijfwijze of notatie

In schema's en stuklijsten wordt er vaak een verkorte notatie voor de weerstandwaardes gebruikt. De komma wordt daarbij vaak vervangen door de beginletter van de eenheid (of weerstandswaarde). Voor de kleinere weerstandwaardes is dat de: R. Voor de grotere weerstand waardes wordt de eenheid kilo Ohm (1.000 Ohm) en mega Ohm (1.000.000 Ohm) gebruikt.

• 1,2 Ohm = code: 1R2
• 12 Ohm = code: 12R
• 120 Ohm = code: 120R
• 1.200 Ohm = (1,2 Kilo Ohm) code: 1K2
• 12.000 Ohm = (12 Kilo Ohm) code: 12K
• 120.000 Ohm = (120 Kilo Ohm) code: 120K
• 1.200.000 Ohm = (1,2 Mega Ohm) code: 1M2
• 12.000.000 Ohm = (12 Mega Ohm) code: 12M
• 120.000.000 Ohm = (120 Mega Ohm) code: 120M

Cijfercode op SMD-weerstanden

Het laatste cijfer is steeds de vermenigvuldigingsfactor (ofwel het aantal nullen bij het getal)

• 1,6 Ohm = code: 1R6
• 16 Ohm = code: 16R of 16
• 160 Ohm = code: 161 (16 met 1 nul erachter) Let op: dus niet 161 Ohm!!
• 1.600 Ohm = code: 162 (16 met 2 nullen erachter)
• 16.000 Ohm = code: 163 (16 met 3 nullen erachter)
• 160.000 Ohm = 164 (16 met 4 nullen erachter) enz.

Let dus op: code 100 = 10 Ohm (10 met 0 nullen)! code 101 (zie foto rechts) = 100 Ohm (10 met één nul)!

Cijfercode op SMD-precisieweerstanden

Precisieweerstanden hebben vaak nog een cijfer in het getal bijv.: 1004 (100 met vier nullen 1.000.000 Ohm of 1 Mega Ohm).

• 1,60 Ohm = code: 1R60
• 16,0 Ohm = code: 16R0
• 160 Ohm = code: 1600 (160 met 0 nullen erachter) Let op: dus niet 1600 Ohm!!
• 1.600 Ohm = code: 1601 (160 met 1 nul erachter)
• 16.000 Ohm = code: 1602 (160 met 2 nullen erachter)
• 160.000 Ohm = code: 1603 (160 met 3 nullen erachter) enz.

Ik hoop dat je het nog snapt. SMD-code 163 is gelijk aan 1602, beide zijn 16 kOhm. Met een viercijferige code kunnen nauwkeuriger waarden worden aangegeven dan met de driecijferige!
En nogmaals, houdt in de gaten dat SMD-componenten zeer gevoelig kunnen zijn voor ESD!

Groothedentabel en de vermenigvuldigingsfactor

bijv.:
1.000.000 Ω = 1.000 kΩ = 1 MΩ (1M)
4.700.000 Ω = 4.700 kΩ = 4,7 MΩ (4M7)
3.300 Ω = 3,3 KΩ (3K3)

---

Privacyverklaring; persoons-, adres- en e-mailgegevens worden strikt vertrouwelijk behandeld en niet ter beschikking gesteld aan andere partijen. Copyright © 1995 - 2012. R.H. van Vliet, Utrecht, cursus@esdsite.nl. Dit werk is auteursrechtelijk beschermd. Disclaimer: aan de op deze site verstrekte informatie kunnen geen rechten worden ontleend.