Componentencodes (condensators)
Inleiding ESD-gevoelige elektronica
Ook bij passieve elektronische componenten zoals sommige (smd) condensatoren zijn ESD-gevoelige types te vinden. Vooral de oudere condensators met extreem dunne diëlectrica en slecht zelfherstellend vermogen vallen onder ESD-gevoelige componenten! Deze pagina is evenwel bedoeld om de kleur- en cijfercoderingen te kraken, het is niet moeilijk maar enige uitleg is wel nodig, bij deze:
Inleiding condensators
In het kort: deze component is in staat enige elektrische lading op te slaan, verder houdt een condensator gelijkstroom tegen, maar kan wisselstroom - afhankelijk van de frequentie - schijnbaar door laten gaan. De hoeveelheid lading die de condensator per volt kan bevatten, de capaciteit, wordt in farad (F) uitgedrukt. Deze component heeft een bovengrens voor de te gebruiken spanning. dit noemen we de doorslagspanning. Sommige condensators (ELCO's) hebben net als een batterij gepolariseerde aansluitingen (plus en min).
De capaciteit van condensators
De capaciteit van een condensator wordt ook wel met het F-teken van farad aangegeven, bijv. 10µF. De condensators zijn normaal gesproken van een opdruk met een getal (de capaciteitswaarde en maximale spanning) of een kleurcode voorzien (gekleurde ringen).
Ingeval er een kleurcode wordt gebruikt: de eerste twee ringen bepalen het getal, de derde ring de vermenigvuldigingsfactor in picofarads (of hoeveel nullen komen achter het getal). De vierde ring is eventueel aanwezig om de tolerantie van de waarde aan te geven en de vijfde band de maximaal toegelaten spanning. Zie de tabel rechts. Voorbeeld: de capaciteit (groen/blauw/rood 56 met twee nullen erbij) is 5.600 pF. tolerantie is (zwart) 20% en de maximaal toegelaten werkspanning is (rood) 250 volt! Dit type condensator is vrijwel ongevoelig voor ESD.
pico, nano, micro en millifarad
De benodigde capaciteit voor een condensator is vaak erg klein. De kleinste gebruikelijke factor, is die van 1 picofarad of 1 pF.
1 pF = 0,000000000001 farad.
1.000 pF wordt met 1nF (1 nanofarad) aangeduid.
1.000 nF wordt met 1µF (1 microfarad) aangeduid.
De farad en de millifarad worden voor elektronica toepassingen niet vaak gebruikt.
Kleurcodetabel voor tubulair condensators
Bij deze buisvormige condensators is de kleurcodetabel - op de toleranties na - gelijk aan de bovenstaande tabel. De eerste twee ringen vormen het getal, de derde ring de vermenigvuldigingsfactor (of het aantal nullen erbij) en de vierde ring de tolerantie van de totale waarde. In het naaststaande voorbeeld is de waarde: rood/paars is 27, oranje is maal 1000 (of drie nullen erbij) maakt 27.000 picofarad of 27 nanofarad. Dit type condensator is vrijwel ongevoelig voor ESD.
Verkorte schrijfwijze of notatie
In schema's en stuklijsten wordt er vaak een verkorte notatie voor de capaciteitswaardes gebruikt. De komma wordt daarbij vaak vervangen door de beginletter van de capaciteitsfactor. Voor de kleinere waardes is dat de: p. Voor de grotere weerstand waardes wordt de n (nanofarad) en de µ (microfarad) gebruikt.
- 1,2 pF = 1p2
- 12 pF = 12p
- 120 pF = 120p
- 1.200 pF = (1,2 nanofarad) 1n2)
- 12.000 pF = (12 nanofarad) 12n)
- 120.000 pF = (120 nanofarad) 120n)
- 1.200.000 pF = (1,2 microfarad) 1µ2)
- 12.000.000 pF = (12 microfarad) 12µ)
- 120.000.000 pF = (120 microfarad 120µ)
Waarde aanduiding of cijfercode
Bij sommige condensatoren wordt de capaciteit klip en klaar op de behuizing vermeld, inclusief de eenheid, bijvoorbeeld 5,6 nF, bij andere typen condensatoren waar de eenheid niet vermeld is, geldt de waarde altijd in picofarads.
Bij een opdruk met twee cijfers is de waarde direct zonder vermenigvuldigingsfactor in picofarads gegeven.
Bij een opdruk met drie cijfers zonder aangegeven eenheid is het derde cijfer de vermenigvuldigingsfactor.
Voorbeeld: een condensator met de opdruk 103 heeft een capaciteit van 10 met drie nullen erbij = 10.000 pF = 10 nF = 0,01 µF. Let op: SMD-condensators kunnen gevoelig zijn voor ESD!
- 12 = 12 pF (2 cijferige code, dus geen vermenigvuldigingsfactor)
- 120 = 12 pF (nul nullen erbij, blijft dus 12 pF!)
- 121 = 120 pF
- 122 = 1.200 pF = 1,2 nF
- 123 = 12.000 pF = 12 nF
- 124 = 120.000 pF = 120 nF
- 125 = 1.200.000 pF = 1.200 nF = 1µ2)
- 126 = 12.000.000 pF = 12µ)
In het voorbeeld rechts is een SMD-elco te zien met een waarde van (476) 47µF met een maximale werkspanning van 10 volt.
Tolerantie codeletters
De letters in hoofdletters zijn de toleranties van de condensatorwaardes. De kleine letters zijn de maximaal toegestane werkspanningen.
Condensatoren zijn meestal niet erg ESD-gevoelig.
Maar dat geldt niet voor alle (SMD-)condensators!
Privacyverklaring; persoons-, adres- en e-mailgegevens worden strikt vertrouwelijk behandeld en niet ter beschikking gesteld aan andere partijen. Copyright © 1995 - 2012. R.H. van Vliet, Utrecht, cursus@esdsite.nl. Dit werk is auteursrechtelijk beschermd. Disclaimer: aan de op deze site verstrekte informatie kunnen geen rechten worden ontleend.