FAQ's, vragen en discussies over ESD
Misverstanden die tot discussies leiden!
In de elektronicawereld bestaat er over ESD een heel scala aan misverstanden die tot discussies kunnen leiden. Een aantal veel bediscussieerde onderwerpen staan met een reactie van ESDsite hieronder vermeld. Die reacties kunnen de door een bedrijfsmanagement genomen besluiten natuurlijk niet overrulen, al was het maar omdat niet alle elektronica even kwetsbaar is en de uiteindelijke gevolgen van (ESD-)defecten ook lang niet altijd hetzelfde zijn. Die gevolgen kunnen afhankelijk van de toepassing variëren van vervelend tot levensbedreigend!
Mijn privé computers gaan nooit stuk!
Discussie 1: Mijn privé computers gaan nooit stuk als ik ze zonder ESD-polsband van nieuwe hardware voorzie!
Reactie: als je zonder veiligheidsgordel rijdt krijg je toch ook niet perse een botsing? Daarbij, een vergelijking tussen de hobbyist die misschien een keer per jaar zijn computer van nieuwe hardware voorziet, en iemand die beroepsmatig de hele dag bezig is met elektronica, is niet reëel omdat die hobbyist veel minder met zijn vingers aan de elektronica zit dan iemand die de hele dag met elektronica werkt! Daar komt nog bij dat het uitvallen van een hobby-pc meestal minder consequenties heeft dan het uitvallen van sommige professionele en/of industriële elektronica. Je moet maar zo denken dat het management niet voor niets in die middelen heeft geïnvesteerd. Overigens is mijn advies naar hobbyisten toe om zich toch liever met een ESD-polsband (met een aardplug) te aarden tijdens hun hobby: Better safe then sorry!
ESD-jassen dragen?
Discussie 2: Waarom moeten wij verplicht ESD-jassen dragen?
Reactie: een ESD-jas heeft een afschermende werking tegen de elektrostatische velden (van gewone kleding) die schadelijk kunnen zijn als je bijv. werkt met elektronica. Het voordeel van een ESD-jas is dat de werkgever het dragen van bijv. fleece (een heel gemakkelijk op te laden stof) niet hoeft te verbieden. Onder die ESD-jas kan elke soort stof zonder probleem gedragen worden! Je management bepaalt aan de hand van de kwetsbaarheid van de elektronica en het uitvalrisico met de eventuele gevolgen daarvan, of het noodzakelijk is dat ESD-jassen gedragen moeten worden. Het effect van een ESD-jas tegen elektrostatische velden wordt tijdens de cursus "live" aangetoond!
ESD-schoenen als ik al met een polsband werk?
Discussie 3: Wat is de toegevoegde waarde van ESD-schoenen als ik al met een polsband werk?
Reactie: op dat moment niet veel! Maar als je de beveiligde ruimte binnenloopt, is het wel prettig dat je een flink deel van je statische elektriciteit dankzij de speciale vloer direct kwijt bent! Daarbij komt het feit dat je tijdens het lopen op ESD-schoenen in tegenstelling tot gewone schoenen vrijwel geen extra statische elektriciteit creëert.
Ik wil ESD-schoenen dragen!
Discussie 4: Ik wil ESD-schoenen dragen in plaats van een polsband!
Reactie: om uiteenlopende redenen zijn ESD-schoenen - zelfs als ze aan dezelfde technische specificaties voldoen als een polsband - als primair aardmiddel niet toereikend. Een erkende mobiele functie - waarbij uitsluitend lopen of staand aan elektronica moet worden gewerkt - is een uitzondering waarbij onder een aantal strikte voorwaarden ESD-schoenen of hielstrips als primair aardmiddel kan worden gebruikt. Tijdens de cursus komt dit veel bediscussieerde onderwerp uitvoerig aan bod. In elk geval is de polsband verplicht bij zittend werk. En daar is een heel goede technische reden voor.
Patchkabel met een polsband?
Discussie 5: Moet ik een patchkabel met een polsband om aansluiten?
Reactie: als je zelf niet geaard bent en je hebt een losse patchkabel vast, zal jouw statische elektriciteit via elektrostatische inductie een potentiaalverschil te zien geven van de kabel ten opzichte van bijv. de systeemkast! Polsband dragen dus. Dit geldt voor elke rechtstreekse aansluiting op elektronica waarbij er geen aardverbinding via een voorloopcontact wordt gemaakt. Bijv. een USB-verbinding heeft wel een voorloopcontact waardoor het gebruik van een polsband niet nodig is.
Ingebouwde ESD-bescherming!
Discussie 6: In elektronica zit toch ingebouwde ESD-bescherming!
Reactie: inderdaad hebben sommige componenten een vorm van BIP (Built In Protection) en die bescherming wordt steeds geavanceerder, maar door de voortschrijdende verregaande interne miniaturisatie op nanometer-niveau van elektronische componenten wordt het beschermende effect deels weer teniet gedaan. Kortom, men slaagt er helaas nog steeds niet in alle elektronica-componenten voldoende ESD-bestendig te maken!
ESD-preventiemiddel zelf kiezen!
Discussie 7: Ik wil mijn ESD-preventiemiddel zelf kiezen!
Reactie: er zijn inderdaad nogal wat middelen en methodes beschikbaar, maar het beste is de huid rechtstreeks met een draad zonder extra overgangsweerstanden (maar wel met een veiligheidsweerstand) te verbinden met aarde! Een geaarde polsband is het enige middel dat daaraan voldoet! Zorg daarbij voor een geaarde werkplek (ESD-mat of field service kit, geaard systeem, etc.), en de basis van ESD-preventie is geregeld. Andere middelen zoals ESD-schoeisel hebben een ondersteunende rol. Sommige bedrijven die met wat minder gevoelige elektronica werken, beperken zich wel tot het gebruik van geaarde polsbanden, geaarde werkmatten, geaarde systemen en een set gedragsregels.
Niet-ESD veilig pvc-product!
Discussie 8: In de technische ruimte moet ik een niet-ESD veilig pvc-product gebruiken!
Reactie: pvc kan een ladingdrager zijn. Ervan uitgaande dat er geen ESD-veilige vervanger voorhanden is, zijn er diverse oplossingen mogelijk. Zoals: omhullen of verpakken, verplaatsen, antistatische spray gebruiken en als het echt niet anders kan een lucht-ionisator toepassen. Tijdens de cursus worden de voor- en nadelen van deze methodes besproken.
Geleidende verpakking
Discussie 9: Geleidende verpakking; hoe beter de geleiding, hoe beter de bescherming?
Reactie: Nee, als de geleiding te goed is ontstaat er bij potentiaalverschillen een vonkenrisico. Bijv. een onbehandeld metalen bakje is dus niet ESD-veilig voor elektronica. Bij ESD-veilige verpakking wordt bewust de oppervlakteweerstand groter gemaakt. Op de contactvlakken zijn hoogohmige (statisch dissipatieve) materialen vonkverminderend en dus veiliger! Tijdens de cursus wordt dit aangetoond.
Kleinere bedrijven tegen ESD beveiligen
Discussie 10: Het loont niet om kleinere bedrijven tegen ESD te beveiligen
Reactie: nee, het loont wel degelijk. Kan elektronica in kleinere bedrijven beter tegen ESD dan die in de grotere bedrijven? Daarbij zijn de eerste basismaatregelen niet kostbaar, denk aan polsbanden, ESD-mat of fieldservice kit en aardaansluitpunten. Het ESD-coördinatorschap kan een bijkomende deelfunctie zijn die na de introductie en opstart van ESD-preventie nog weinig tijd neemt! Houdt daarbij ook in gedachten dat door de verregaande miniaturisatie en oplopende schakelsnelheden van elektronische componenten de ESD-gevoeligheid toeneemt.
Printplaat minder kwetsbaar?
Discussie 11: Is de op een printplaat gemonteerde elektronica daardoor minder kwetsbaar?
Reactie: nee, de zwakste component bepaald de kwetsbaarheid van de totale printkaart. Bij onderzoekingen is gebleken dat de toegenomen elektrische capaciteit (positieve invloed) door de printplaat ten opzichte van de enkele component (zo ongeveer) teniet wordt gedaan door de grotere aanraakmogelijkheden (negatieve invloed) van diezelfde printplaat.
Perslucht een risico?
Discussie 12: Is perslucht altijd een risico voor elektronica?
Reactie: perslucht kan een risico vormen als deze vervuild is met bijvoorbeeld zand of stof. Gefilterde, schone perslucht genereert geen statische elektriciteit van betekenis!
Geaarde voeding even aanraken
Discussie 13: Is de geaarde voeding even aanraken wel genoeg om mijn statische lading kwijt te raken?
Reactie: nee, tijdens het aanraken van die geaarde voeding is op dat moment inderdaad alle elektrische lading van de huid verdwenen, maar zodra de voeding wordt losgelaten begint de oplading van statische lading direct. Bijvoorbeeld het optillen van een voet genereert al honderden volts. Het zal je ondertussen niet verbazen: een geaarde polsband is natuurlijk de juiste oplossing om elektronische onderdelen heel te houden. Dit wordt gedemonstreerd tijdens de ESD-cursus!
ESD-preventiemiddel garandeert ESD-veiligheid
Discussie 14: Het gebruik van alle voorgeschreven ESD-preventiemiddelen garandeert ESD-veiligheid
Reactie: nee niet altijd, door de aanwezigheid van bepaalde kunststoffen zoals pvc koffiebekers, broodtrommels maar ook kleding zoals fleece kan de ESD-veiligheid op de werkplek aanzienlijk teniet worden gedaan. Zelfs als je een geaarde en geteste polsband draagt. Dit feit wordt tijdens de ESD-cursus gedemonstreerd!
Geaard door ESD-jas, ESD-stoel en ESD-vloer?
Discussie 15: Ik ben voldoende geaard door mijn ESD-jas, ESD-stoel en ESD-vloer!
Reactie: de kans dat dat waar is, is door de hoge overgangsweerstanden erg klein. Mensen die ESD-preventief werken, dienen een weerstand naar aarde te hebben van minder dan 35 MegaOhm (zoals met een polsband). Een simpele meting van de weerstand van de huid naar aarde laat de waarheid zien! Die ESD-stoel en ESD-vloer voorkomen verdere oplading maar zijn samen niet bedoeld als primair aardmiddel.
Mijn onderwerp over ESD staat er niet tussen!
Zoals hierboven te lezen is bestaat er in de elektronicawereld over ESD een heel scala aan misverstanden die tot allerlei discussies kunnen leiden. Hopelijk hebben we er hier een aantal kunnen oplossen! Mochten de antwoorden op deze FAQ's, vragen en discussies over ESD niet het gezochte onderwerp bevatten, dan kunt je altijd nog een vraag stellen via de contactpagina
Nieuws en updates
De service, de nieuws en de termen pagina's worden regelmatig geactualiseerd, interessant? Bel met ESDsite: 06-14 35 97 46
Privacyverklaring; persoons-, adres- en e-mailgegevens worden strikt vertrouwelijk behandeld en niet ter beschikking gesteld aan andere partijen. Copyright © 1995 - 2012. R.H. van Vliet, Utrecht, cursus@esdsite.nl. Dit werk is auteursrechtelijk beschermd. Disclaimer: aan de op deze site verstrekte informatie kunnen geen rechten worden ontleend.
